Van Cruijff naar Xavi, van Fred Kaps naar Dani DaOrtiz
/
Xavi en johan cruijff
Toen ik hoorde dat Xavi de nieuwe bondscoach van het Nederlands elftal wordt, moest ik eigenlijk meteen aan goochelen denken.
Niet omdat Xavi kan goochelen, maar omdat er iets bijzonders gebeurt met ideeën: ze reizen.
Van land naar land. Van generatie naar generatie. Ze worden aangepast, gecombineerd en uiteindelijk iets nieuws.
Johan Cruijff is daar misschien wel het mooiste voorbeeld van.
“Every disadvantage has its advantage.”
— Johan Cruijff
Cruijff bracht zijn Nederlandse voetbalideeën naar Barcelona. Daar werden ze onderdeel van de cultuur van de club. Een van de spelers die daar volledig uit voortkwam was Xavi.
En nu wordt Xavi bondscoach van Nederland.
Een Spaanse coach, gevormd door een voetbalfilosofie die voor een groot deel uit Nederland kwam.
Dat klinkt bijna als een cirkel die rond is.
Fred Kaps → Ascanio → Tamariz
In de goochelkunst gebeurde iets vergelijkbaars.
Fred Kaps was een van de grootste Nederlandse goochelaars ooit. Zijn invloed bleef echter niet binnen de Nederlandse grenzen.
fred kaps
Arturo de Ascanio, een van de grondleggers van de Spaanse school van magie, werd diep beïnvloed door Kaps. Een optreden van Kaps veranderde zelfs Ascanio's kijk op magie. Hij ging niet alleen nadenken over hoe een truc werkt, maar vooral over waarom magie werkt.
Arturo de Ascanio
Ascanio gaf die manier van denken vervolgens door.
Onder anderen aan Juan Tamariz.
En Tamariz werd op zijn beurt een van de meest invloedrijke goochelaars van de afgelopen vijftig jaar.
juan tamariz
Tamariz kopieerde Ascanio natuurlijk niet. Hij nam ideeën mee, veranderde ze en ontwikkelde een compleet eigen manier van denken over magie.
Hij schreef ooit:
“Luckily, easy tends to be the opposite of art.”
— Juan Tamariz
En misschien is dat precies de kern.
Invloed betekent niet dat je iemand nadoet. Het betekent dat je iets meekrijgt en er vervolgens iets van jezelf van maakt.
Zes uur met Tamariz
En ik heb dat zelf ook ervaren.
Een aantal jaren geleden heb ik ongeveer zes uur met Juan Tamariz gezeten. Zes uur praten, kijken, vragen stellen en praten over magie.
Het was niet zozeer dat ik na die zes uur ineens zes uur aan nieuwe trucs had geleerd.
Mijn kijk op goochelen veranderde.
Ik ging anders kijken naar structuur, psychologie, misdirection en vooral naar de vraag waarom een magisch moment werkt.
Dat is misschien wel het mooiste aan invloed.
Je neemt niet alleen een truc mee van iemand. Soms neemt iemand een manier van kijken mee.
En dan realiseer je je achteraf dat je onderdeel bent geworden van dezelfde keten:
Fred Kaps → Arturo de Ascanio → Juan Tamariz → de volgende generatie.
En ergens in die lijn sta ik nu ook.
Niet omdat ik pretendeer dezelfde invloed te hebben, maar omdat ideeën alleen blijven bestaan als iemand ze doorgeeft.
En dan komt Dani DaOrtiz
Diezelfde Spaanse traditie beïnvloedde weer een nieuwe generatie.
Dani DaOrtiz is daar een prachtig voorbeeld van.
Zijn stijl lijkt op het eerste gezicht misschien totaal anders dan die van Ascanio of Tamariz. Chaotisch, improviserend, grappig en onvoorspelbaar.
dani daortiz
Maar onder die chaos zit een enorme hoeveelheid kennis over kaartgoochelen, psychologie, misdirection en structuur.
De ideeën zijn veranderd.
De geest erachter is gebleven.
En inmiddels heeft die Spaanse school ook grote invloed op de Nederlandse goochelkunst.
Nederlandse goochelaars lezen Tamariz, bestuderen DaOrtiz, bezoeken lectures en congressen en nemen die ideeën mee in hun eigen werk.
En zo ontstaat een bijzondere cirkel:
Fred Kaps → Arturo de Ascanio → Juan Tamariz → Dani DaOrtiz → Nederlandse goochelaars.
Het is geen rechte lijn. Iedere goochelaar heeft tientallen invloeden. Maar je kunt wel zien hoe ideeën door generaties heen blijven reizen.
Ideeën komen thuis
Misschien is dat wel waarom ik de komst van Xavi naar Nederland zo interessant vind.
Cruijff ging naar Barcelona.
Barcelona vormde Xavi.
En nu komt Xavi naar Nederland.
In de magie gebeurde iets vergelijkbaars.
Fred Kaps inspireerde Ascanio.
Ascanio beïnvloedde Tamariz.
Tamariz beïnvloedde een nieuwe generatie.
En via die generatie komen ideeën uiteindelijk weer terug naar Nederland.
De leerling wordt de leraar. De inspiratie maakt een rondje.
En misschien is dat wel de mooiste vorm van nalatenschap.
Niet dat mensen precies doen wat jij ooit deed.
Maar dat ze jouw ideeën meenemen, veranderen en uiteindelijk iets maken wat jij zelf nooit had kunnen bedenken.
Dat is volgens mij waar echte invloed over gaat.
Goede ideeën blijven niet waar je ze achterlaat. Ze gaan op reis.